Floris V, wereldberoemd in Muiderberg

Floris de Vijfde was graaf van Holland en Zeeland en heer van West-Friesland. Hij werd op  24 juni 1254 in Leiden geboren. Op 26-jarige leeftijd werd hij leenheer van het gebied waar nu Muiden en Muiderberg liggen. Floris V kreeg de bijnaam ‘Der keerlen God’, omdat hij het opnam voor de boeren, het gewone volk. Voor de ‘kerels’ was hij als een god. Van de lagere adel nam hij echter veel privileges weg. Bij deze bevolkingsgroep was hij daarom een stuk minder populair. Uiteindelijk leidde dit – tezamen met het feit dat Floris een verbond met de Engelse koning verbrak ten voordele van de Fransen – tot een listig complot van een groep edelen: Gerard van Velzen, Herman van Woerden en Gijsbrecht van Amstel.

Tijdens een valkenjacht nemen zij de graaf gevangen, waarop hij wordt opgesloten in zijn eigen kasteel, het  Muiderslot in Muiden. Van daaruit willen de edelen hem naar Engeland vervoeren. Op 28 juni 1296 wordt hij op zijn paard vastgebonden en meegevoerd richting Naarden. In de buurt van het Hakkelaarshek worden ze tegen gehouden door een groep Naardinglanders die op de hand van Floris V zijn. De ontvoering dreigt te mislukken, waarop  Gerard van Velzen met opgeheven zwaard naar de graaf toeloopt. Floris V probeert met een sprong van zijn paard te ontkomen, maar het dier belandt van de schrik in de sloot (het riviertje de Goog). Op de grond liggend wordt Floris V vervolgens door Gerard van Velzen neergestoken. In een rijmkroniek van Melis Stoke *) wordt gesproken van meer dan vijf steken in het lichaam en ook een in zijn hart. Hij krijgt zoveel wonden, dat hij ter plekke bezwijkt. Wat hierna precies is gebeurd blijft in het ongewisse. Volgens de mondelinge overlevering was Floris niet meteen dood. Het verhaal gaat dat de zwaar gewonde graaf naar het naburige Muiderberg wordt gebracht, waar hij even later aan zijn verwondingen bezwijkt (zie ook Kerk aan Zee) **)

Sterfjaar Floris V in een tegel op het fietspad ter hoogte van Googweg 10.

Ter herinnering aan de vermoorde graaf werd in 1979 tegenover de voormalige Boskapel aan de Brink een reusachtige zwerfkei onthuld, die bekend staat als de Floriskei. Hier stond, aan de rand van het Echobos, ook de Florisboom. Aan de Googweg ligt in het fietspad vóór het perceel op nummer 10 (Velzenhorn) een rode tegel met een kruis en het sterfjaar van de beroemde graaf. In Muiderberg is de Graaf Florislaan naar hem vernoemd.

De naam Floris leeft ook voort in verzorgingshuis Amaris Florisberg, opvolger van bejaardenhuis Florisberg. In de Dorpsstraat stond vroeger een huizenblok met de naam Florisberg. Ook hiervoor was al menigmaal sprake van panden die Florisberg werden genoemd. De eerste keer gebeurde dit met het huis van de schout, waar Floris V naar toe zou zijn gebracht na de steekpartij langs de Goog. Dit grote woonhuis moet gestaan hebben op of nabij de plaats van de latere Boskapel.

Ooit naar Floris vernoemd, maar niet meer bestaand, zijn Bridgeclub Floris V en de Vereeniging tot bevordering van het vreemdelingenverkeer ‘Floris V’ (zie Vereeniging Floris V). In 1996, zevenhonderd jaar na de moord op Floris V, voerde de inmiddels opgeheven Muiderbergse Toneelvereniging `Stuk voor Stuk` op de binnenplaats van het Muiderslot met groot succes een muzikaal toneelstuk op over het leven en sterven van Floris V.  

—————–

*) De Rijmkroniek is een belangrijke bron voor de geschiedenis van Holland aan het eind van de 13e en het begin van de 14e eeuw. Veel aandacht gaat uit naar dramatische gebeurtenissen, zoals de moord op graaf Floris V en de oorlog met Vlaanderen. Het eerste deel van de kroniek is rond 1280 geschreven door een anonieme bron aan het Hollandse grafelijke hof. Melis Stoke leverde zijn bijdrage aan de kroniek van 1302 tot 1305.

**) Kl. Sierksma (1976) noemt het vervoer naar het dorp na de moordaanslag op de graaf  een legende.